Kemal Bolat, Brüksel

Sizi tanıyabilir miyiz?
Belçika, Hollanda, Fransa ve Lüksemburg’da Kırgızistan devletinin elçisiyim. Avrupa Parlamentosunda ve aynı zamanda NATO’da Kırgızistan’ın elçisi olarak görev yapıyorum. 1975 ve 1981 yıllarında Yabancı Diller bölümünü devlet üniversitesinde bitirdim, 1981’den 1985’e kadar ülkenin dış ilişkilerinin artırılması ile alakalı bölümünde çalıştım. İdari yerlerde çalıştıktan sonra Bişkek’teki 8 numaralı ortaokulda müdürlük yaptım, Bişkek ve etrafındaki Cuy eyaleti kurulduğu zaman eyalet valisinin sosyal işlerden sorumlu vali yardımcısı olarak çalıştım. 1992 yılında iş hayatını biraz durdurup Siyasal Bilimler masteri yapmak için Moskova’ya gittim. 1994 yılında masteri bitirdikten sonra ülkeme döndüm. İki sene bakanlıklarda çalıştım. 1996-1998 yıllarında da cumhurbaşkanlığındaki Sosyal İşler ve İdareler bölümünde çalıştım. 1 yıl ülkedeki işadamlarını ekonomi alanında geliştirmek üzere genel müdür yardımcısı olarak görev yaptım. 1999-2001 yıllarında kurulmuş olan hükümetin projelerini takip ettim. Asya Bankasında bölüm şefi olarak görev yaptım. Sonra Narin bölgesinde Valinin 1. yardımcısı olarak göreve başladım, 2005 yılından elçi oluncaya kadar Narin Eyaletinde Vali olarak görev yaptım.

Ne zamandan beri buradasınız?
Temmuz 2008 tarihinden beri burada görev yapmaktayım. Kırgızistan’ın 2. Büyükelçisi olarak buraya gelmiş bulunuyorum. Bu elçilik Kırgızistan için çok büyük önem arz ediyor.

Kırgızistan’ın Avrupa Parlamentosu ile diyaloğu nasıl?
Şu anda sadece eskiden yapılan anlaşmaları ben takip ediyorum, ama kendi gayretlerim de olacak. Normalde 1994 yılından beri Kırgızistan’la Avrupa Parlamentosunun diyalogu devam ediyor.
Geçen seneden itibaren Avrupa Parlamentosu ile Orta Asya ülkeleri arasındaki ilişkileri geliştirme adına çalışmalara başladım. Bir de yine geçen senden itibaren ekonomi, eğitim, siyaset, sınırlarla ilgili yeni planlanan anlaşmadaki gündem maddeleri üzerinde şu anda Orta Asya ülkeleri ile birlikte çalışılıyor. Ama bu ağırlıklı olarak geçen yıl başladı.

Hollanda ile Belçika’nın Kırgızistan’la olan diyaloğu nasıl acaba?
Her iki ülkeyle de görüşmeler devam ediyor. 1992 yılında bu ülkeler bizim bağımsızlığımızı kabul ettiler. 1994 yılından itibaren de siyasi alanda ilişkilerimiz iyi seviyede devam ediyor. Ama şu andaki ihtiyaçları giderme adına yapılan çalışmalar yeterli mi diye sorarsanız, yeterli değil tabii ki. Karşılıklı, ciddi çalışmaların yapılması gerekiyor.

Peki bununla alakalı projeleriniz var mı?
Elçi olarak ülkeler arasındaki ilişkilerin gelişmesi adına protokoller hazırlıyorum. En önemlisi ticari alanda, ticaret yapan yabancı işadamlarının haklarının korunmasıyla ilgili yapılması gereken önemli çalışmalar var. Mesela biz buradan birilerini tavsiye etsek ve oralara göndersek, onların haklarını koruyacak anlaşmaların olması lazım.

Buradaki işadamları orada ne tür yatırımlar yapabilirler?
Yeraltı zenginlikleri çok, ama şimdi onlardan bahsetmek istemiyorum, çünkü ondan önce yapılması gerekenler var. Ülkede ürünler var ama o ürünleri işleyecek imkanlarımız yok. Mesela etimiz var ama teknolojik imkanlarımız olmadığı için başka ülkelere gönderme veya ondan faydalanma adına bir şey yapamıyoruz. Kendi imkanlarımızla o ihracatı yapabilecek güçte değiliz. Mesela 3 yıl önce patateste çok iyi bir üretim oldu, ama o patatesten başka bir şeyler yapamadığımızdan dolayı çok ucuzladı ve insanlar hepsini çöpe döktü. Yani çifçi zaten fakir, bir de ürettiklerini satamayınca iyice fakir oluyor.
Şu anda bununla ilgili bazı çalışmalar yapıyoruz. Son yıllarda hayvancılık asıl hüviyetini kaybetmeye başladı. Mesela Hollanda’da bir inekten yılda 8 bin litre süt alınıyor, bu bizim ülkemizde en fazla 3 bin litre oluyor. Buralardan oralara aşılama usulüyle götürüp aynı şeyleri orada da yapmayı istiyoruz. Aslında en önemli sorunlarımız şu anda bunlar; eğer bunları çözersek ülkenin gerçekten ciddi manada çok ilerleyeceğine inanıyoruz. Bizim oralarda imkanlar gerçekten çok müsait, her şey doğal. İnsanların sağlıklı beslenmesi yönünde her türlü yiyeceğe ulaşabilmeniz mümkün. Kırgızistan dağlarıyla, sularıyla, yeşillikleriyle çok güzel bir memleket. Bir de turizm yönünden çalışmalar yapıp ülkeyi geliştirsek çok iyi olur. Turizm yönüyle dağ turizmi var, avcılık var. Sonra bildiğiniz gibi, İpek Yolu Kırgızistan’dan geçiyor. Böyle olması gerçekten o bölgeyi çok önemli bir hale getiriyor. Benim vazifelerimden biri de buralardan insanları oralara götürmek.

Hollanda dan Kırgızistan’a uzanan yardım elini nasıl buluyorsunuz? Bu konuda sponsorlarımıza tavsiyeleriniz nelerdir?
Buna aslında tek cümleyle cevap vermek istiyorum. Kırgızistan’a yapılan en önemli yatırım işte bu. Fazla bir söz bulamıyorum, gerçekten en güzel yatırım bu eğitim faaliyetlerinin yapılmasıdır. Kırgızistan’ın geleceği şu andaki gençlerin elindedir. Mesela oradaki Sebat Eğitim kurumlarının öğrencileri şu anda dünya olimpiyatlarında dereceye giriyorlar, bu öğrenciler dünyanın neresine giderlerse gitsinler, özellikle Avrupa’ya gelseler almış oldukları eğitim her şeyiyle yeterli. Anlayacağınız çok büyük bir yardım bu. Sponsorlara gelince… Ben hepsine gerçekten çok teşekkür ediyorum, şu ana kadar yapılan her şey çok güzel, devamını diliyorum. Yalnız orada yetişen o öğrencileri buralara getirip buralarda okutursanız, hem sizin adınıza hem de ülkelerine döndüklerinde çok faydası olur. Malum, hiçbir ülke yalnız hiçbir şey yapamaz. İnsanlar arasında, ülkeler arasında ilişkiler olmazsa olmaz. İşte sizin bu öğrencileriniz, bu ilişkiyi devam ettirecek çocuklar. Bu yapılan yardımları daha da artırmanız ve daha da büyümeniz, benim size naçizane tavsiyem olur.

Kırgızistan’ın geneli itibarıyla Türk okullarını ve öğretmenlerini nasıl buluyorsunuz?
Görev yaptığım esnada bir analiz yaptırdım. Ülke genelinde dereceye giren okullar ve çocuklar hakkında bilgi edindim. Diğer eğitim kurumları ile karşılaştırdığımız zaman Sebat Eğitim kurumları gerçekten çok farklı bir yerde, eğitim seviyesi çok yüksek.Bundan sonraki çalışmalarında başarılar diliyorum.