Taşıdığı asbest miktarı Hollanda hükümeti tarafından eksik bildirildiği için bundan iki sene önce Türkiye’ye sokulmasına izin verilmeyen ve bu yüzden Hollanda’ya geri gönderilen Otapan adlı yük gemisindeki asbestlerin büyük oranda söküldüğü ve geminin Türkiye’ye gitmek için gün saydığı bildirildi. Geminin sahibi Şimşekler Tersanesi ile Hollanda hükümeti arasında devam eden söküm ve liman masraflarına ilişkin davanın karara bağlanmasından sonra Otapan’ın, en geç 10 gün içinde Türkiye’ye hareket etmesi bekleniyor. Hollandalı merciler, İzmir merkezli Şimşekler Tersanesi’nden liman ve söküm masrafları için yaklaşık 300 bin Euro ödemesini istiyor. Şimşekler Tersanesi ise bu parayı ödemek istemiyor. Yüzde 99 oranında asbestten arındırılan Otapan şu anda Rotterdam yakınlarındaki s-Granvendeel Limanı’nda bekletiliyor.

Yasin Yağcı - Rotterdam

T.C. Çevre Bakanlığı’nın Otapan’ın Türkiye’ye girişine onay verdiğini ve bu yöndeki izin belgelerinin kendilerine ulaştığını belirten Hollanda Çevre Bakanlığı yetkileri, konuyla ilgili olarak Zaman’a yaptıkları açıklamada, şu andaki tek sorunun masrafların ödenmesi konusu olduğunu söylediler. Geminin sahibi Şimşekler Tersanesi ile ödeme konusunda anlaşmayı umduklarını ve bu anlaşma olur olmaz ise geminin hareket edeceğini aktaran bakanlık sözcüleri, Şimşekler firmasıyla görüşme halinde olduklarını ve aralarında devam eden mahkemenin en yakın zamanda sonuçlanmasını arzuladıklarını aktardılar. Yetkililer, gemideki asbestlerin büyük oranda söküldüğünü de hatırlattılar.

Hollandalı makamların dile getirdikleri gibi asbest söküm işleminin tamamen bittiğini söyleyen Şimşekler Tersanesi sahibi Osman Şimşek de, Otapan’ın Türkiye geri gitmesinin önündeki bütün engellerin kalktığını ve bu aşamada Hollanda tarafıyla süren davanın sonucunu beklediklerini kaydetti. Hollanda’nın kendilerinden liman ve söküm gibi konulara ilişkin masrafların karşılanmasını istediğini de aktaran Şimşek, buna karşı açtıkları davanın önümüzdeki günlerde yapılacağını ve dava sonuçlanır sonuçlanmaz geminin geri getirilmesi işlemlerine başlayacaklarını söyledi. Şimşek, İzmir’e götürülecek olan geminin daha sonra sökülüp hurdaya verileceğini kaydetti.

Baştan beri süren olaylardan dolayı mağdur edildiklerini de ileri süren Osman Şimşek, geriye bakmak istemediklerini ve bu işin bir an önce çözülmesini arzuladıklarını söyledi. Maddi açıdan büyük oranda zarar ettiklerini ve bu iş için onlarca kez Hollanda’ya gitmek zorunda kaldıklarına da değinen Şimşek, bu işe girmiş olmaktan dolayı duyduğu pişmanlığı ise şu sözlerle dile getirdi: “Belki yüzlerce kez kendi kendime keşke bu işe girmeseydim demişimdir. Belki de bin kere… Bir trafik kazası geçirdik. Böyle bir şey olacağını bilseydik zaten girmezdik. Yanlış bir beyandan dolayı başımıza bu kadar şey geldi.”

“Ortada bir cenaze var ve bu cenazeyi bir an önce kaldırıp gömmek istiyoruz” diyen Şimşek, bu aşamada kimseyi eleştirmenin bir faydasının olmayacağını belirterek şöyle konuştu: “Hollanda verdiği sözü yerine getirip gemiyi temizledi. Sözlerini yerine getirdiler. Biz bu işin bir an önce bitmesini istiyoruz. Onun için mahkeme sonucunu bekliyoruz. Ondan sonra sanırım gemi geri getirilip söküm işlemlerine başlanacak.”

Zehir yüklü gemi

1965 yılında Rotterdam’da inşa edilen ve bir Meksika şirketine ait olan Otapan Amsterdam’da sökülmek için bekletilirken ortaya çıkan bir dizi sorundan dolayı satışa çıkarıldı. Bu aşamada gemiyi İzmir Aliağa’da bulunan Şimşekler Gemi Söküm şirketi satın aldı. İlk etapta resmi belgelerde gemideki asbest miktarının bir ton olduğu açıklandı. Oysa daha sonra asbest miktarının 54 ve en sonunda 77 ton olduğu anlaşılınca Türkiye’nin karasularına girişine izin verilmedi. Asbest miktarının açıklanandan fazla olması üzerine harekete geçen çevre örgütleri ve Çevre Bakanlığı Türkiye’ye sokulmasına izin vermedikleri için Otapan Akdeniz’de bekletildi. Bu durum aynı zamanda Hollanda Çevre Bakanı Vekili ile Türk Çevre Bakanı arasında kısa süreli bir krizin oluşmasına da yol açtı. Asbest miktarı konusunda yanlış bilgi verdikleri tespit edilmesine karşın Hollandalı Bakan Vekili, Türk Bakan Osman Pepe’yi, geminin Türkiye’ye girişine izin verilmemesi halinde konuyu uluslararası alana taşımakla tehdit etti.

En sonunda Hollanda’ya geri getirilmesine karar verilen gemideki asbestlerin sökümü için yaklaşık 4,5 milyon Euro masraf yapıldığı kaydediliyor. Rotterdam’da asbestlerinden arındırılan Otapan şu anda 's-Gravendeel Limanı’nda demirlemiş durumda. Geminin 's-Gravendeel’e götürülmesinin iki temel sebebi var. Birincisi Çevre Bakanlığı’nın daha önce Rotterdam Limanı yetkililerine verdiği geminin en geç 2008 Haziranında taşınacağı sözü, ikincisi ise buranın kirasının daha düşük olması.

Çevre örgütlerinin geçen sene bakanlık aleyhine açtıkları davada Otapan’daki asbest miktarının doğru değerlendirmediğine dönük kararın çıkması üzerine hükümette kısa süreli de olsa bir kriz yaşanmıştı. Çevre Bakanı muhalefet partilerinin sert eleştirilerine maruz kalırken, kimi milletvekilleri de bakanlığın hatalı davrandığını ve Türkiye’nin gemiyi karasularına sokmadan geri göndermesinin ise son derece haklı olduğunu belirtmişlerdi.

Çevre Bakanı Veysel Eroğlu: “İzin verdik”

Haberimiz ile ilgili olarak bir açıklama yapan Çevre ve Orman Bakanı Veysel Eroğlu, Hollanda’nın yaklaşık 5 Milyon Euro harcayarak temizlediği gemide gerekli analizlerin yapıldığını ve bunların sonuçlarının olumlu çıkması üzerine geminin Türkiye’ye girişine izin verdiklerini kaydetti. Gemideki asbest miktarının normal standarda indirildiğini de belirten Eroğlu, "Bunu yapmasaydık dava açma hakkı ortaya çıkardı." dedi. Geri Dönüşüm Sanayicileri Derneği Genel Sekreteri Nevzat Sarıaslan da, geminin tamamen temizlendiğini aktararak, "Otapan'ın sökülmesi 150 kişiye iş imkanı sağlayacak." diye konuştu.